ADAT KEMATIAN DALAM KALANGAN KUMPULAN ETNIK BAJAU LAUT DI KAMPUNG BANGAU-BANGAU, SEMPORNA, SABAH

DEATH RITUALS AMONG THE BAJAU LAUT ETHNIC GROUP IN KAMPUNG BANGAU-BANGAU, SEMPORNA, SABAH

Authors

  • ROZALIAH MOKHTAR Program Sejarah, Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, Universiti Malaysia Sabah 88400 Kota Kinabalu Sabah

Keywords:

Kematian, perubahan, nenek moyang, tradisional, Bajau Laut, Death, change, ancestors

Abstract

ABSTRAK Komuniti Bajau Laut adalah rumpun peribumi yang mendiami beberapa kawasan di Asia Tenggara. Sebahagian besar etnik Bajau Laut masih mengamalkan adat tradisional dalam sistem sosial mereka. Artikel ini akan melihat perubahan yang telah berlaku dalam adat kematian etnik Bajau Laut. Antara persoalan kajian yang dikemukakan adalah sejauhmana perubahan dalam adat kematian etnik Bajau Laut dan kedua, melihat faktor yang mempengaruhi perubahan. Artikel ini menggunakan analisis data berbentuk kualitatif. Hasil daripada penyelidikan ini menunjukkan bahawa terdapat perubahan dalam adat namun terdapat sebahagian kecil daripada mereka masih berpegang dengan adat nenek moyang. Hal ini terbukti berdasarkan ukiran batu nisan dan replika yang ditempatkan di kawasan perkuburan.

 

ABSTRACT Bajau Laut community is an indigenous group that inhabits several areas in Southeast Asia. The Bajau Laut community is an ethnic group that most still practice traditional customs in their social system. Therefore, this paper looks at the extent to which changes have taken place in the Bajau Laut ethnic death customs. Among the research questions posed are the extent of changes in the customs of the death of the Bajau Laut ethnic group, secondly look at what factors influence the change. This paper uses qualitative data analysis. The results of this research show that there are changes in customs but there is a small part of them still adhere to ancestral customs. This is evidenced by the tombstones and replicas carved in the cemetery.

References

Erren Jossie Baeren & Humin Jusilin. (2019). Eksplorasi zat warna alami batik dalam konteks warna tradisi etnik di Sabah. Jurnal Kinabalu, 25, 71–87.

Fail Ketua Kampung Bangau-Bangau (t.t).

Greeley, A. M. (1995). Sociology and religion: A collection of readings. New York: HarperCollins.

Gregory Kiyai @ Keai & Noria Tugang. (2020). Artifak budaya masyarakat Iban: Warisan dan pusaka. Jurnal Kinabalu, 26(1), 59–71.

Gusni Saat. (2003). Komuniti Samah-Bajau di bandar. Bangi: Universiti Kebangsaan Malaysia.

Malinowski, B. (1960). A scientific theory of culture. New York: Oxford University Press.

Mohd Anuar Ramli. (2006). Instrumen urf dan adat Melayu sebagai asas penetapan hukum semasa di Malaysia. Jurnal Pengajian Melayu, 17, 254–258.

Mohd Farit Azamuddin Musa & Humin Jusilin. (2018). Ikonografi motif pada senjata tradisional gayang etnik Bajau Sama di Kota Belud. Jurnal Kinabalu, 14, 163–175.

Nimmo, H.A.H. (1968). Reflections on Bajau history. Philippine Studies, 16(1), 32–59.

Norazit Selat. (2001). Adat Melayu: Kesinambungan dan perubahan. Dlm. Abdul Latiff Abu Bakar (ed.) Adat Melayu Serumpun. Melaka: Perbadanan Muzium Melaka.

Saidatul Nornis Hj. Mahali (1999). Mantera: Satu penelitian awal di kalangan petani Bajau. Jurnal Kinabalu, 5, 51–82.

Saidatul Nornis Hj. Mahali. (2010). Adat dan ritual kematian di Sabah. Kota Kinabalu: Penerbit Universiti Malaysia Sabah.

Sather, C.A. (1974). Cultural affiliation in eastern Sabah and Sulu province. Borneo Research Bulletin, 6(1), 15–16.

Temu bual

Imam Gunung, 20 April 2015, Kampung Bangau -Bangau, Semporna, Sabah.

Mak cik Maniailan, 20 April 2015, Kampung Bangau -Bangau, Semporna, Sabah.

Mak cik Mussa’awam, 23 April 2015, Kampung Bangau-Bangau, Semporna, Sabah.

Published

2020-12-23

How to Cite

MOKHTAR, R. . (2020). ADAT KEMATIAN DALAM KALANGAN KUMPULAN ETNIK BAJAU LAUT DI KAMPUNG BANGAU-BANGAU, SEMPORNA, SABAH: DEATH RITUALS AMONG THE BAJAU LAUT ETHNIC GROUP IN KAMPUNG BANGAU-BANGAU, SEMPORNA, SABAH. Jurnal Kinabalu, 277. Retrieved from https://jurcon.ums.edu.my/ojums/index.php/ejk/article/view/2780