PENGURUSAN PERKAHWINAN PELARIAN MUSLIM FILIPINA DI SABAH: SATU TINJAUAN UMUM

Abstract

Abstrak Pelarian Filipina telah menetap di Sabah selama lebih daripada lima dekad sejak awal tahun 1970an. Namun, kerajaan Malaysia masih tetap dengan pendirian untuk tidak menjadi ahli kepada Konvensyen Pelarian 1951 dan Protokol 1967. Rentetan itu, mereka tidak mendapat pengiktirafan status secara rasmi di sisi undang-undang yang menyebabkan mereka berdepan dengan pelbagai kesukaran serta keterhadan akses termasuklah akses terhadap pendaftaran dan pengiktirafan perkahwinan. Fokus kajian ini adalah untuk mengkaji prosedur pengurusan perkahwinan pelarian muslim Filipina yang sedia ada di Sabah beserta isu dan cabaran dalam pengaplikasiannya. Kajian ini menggunakan metodologi kualitatif melalui kaedah kepustakaan dan temu bual separa berstruktur terhadap beberapa informan kajian yang dipilih secara bertujuan. Hasil kajian mendapati bahawa golongan pelarian yang diberikan akses terhadap permohonan kebenaran dan pendaftaran perkahwinan hanyalah mereka yang memegang dokumen jenis IMM13. Sementara, dokumen jenis Sijil Banci dan Resit Pengenalan Sementara tidak diterima untuk berurusan di bahagian Pentadbiran Syariah, JHEAINS kerana dokumen tersebut hanyalah dokumen penentuan status pelarian yang tidak mempunyai sandaran undang-undang. Kekangan ini menyebabkan lebih separuh daripada jumlah keseluruhan pelarian Filipina di Sabah melangsungkan perkahwinan tanpa kawal selia daripada pihak berkuasa. Suatu bentuk garis panduan yang khusus wajar dimuktamadkan oleh agensi kerajaan yang berkaitan agar perkahwinan golongan pelarian dapat dikawal selia secara lebih teratur dan terpelihara mengikut tuntutan syarak serta perundangan negara.