UPACARA MONSUUNG DAHUNGAN (SAJIAN KUALA SUNGAI) DI KIMANIS
Monsuung Dahungan Ceremony in Kimanis
DOI:
https://doi.org/10.51200/jba.v10i1.7203Keywords:
Monsuung Dahungan, Kadazan-Dusun, Kimanis, Adat Tradisional, Ritual, Warisan Budaya Tidak KetaraAbstract
Upacara Monsuung Dahungan merupakan salah satu adat tradisional yang masih diamalkan oleh masyarakat Kadazan-Dusun di Kimanis, Sabah. Adat ini berfungsi sebagai ritual pendamaian antara manusia dengan alam spiritual bagi mengekalkan keseimbangan kosmos yang dipercayai menjadi asas kepada kesejahteraan hidup masyarakat setempat. Artikel ini bertujuan membincangkan latar belakang konsep adat dalam konteks kepercayaan tradisional Kadazan-Dusun, sejarah dan struktur masyarakat Kadazan-Dusun di Kimanis, serta menghuraikan secara terperinci pelaksanaan upacara Monsuung Dahungan. Perbincangan meliputi peringkat persediaan, proses ritual utama seperti Menggambo, Menavit dan Monsuung Dahungan, pantang larang yang dikuatkuasakan, serta kes-kes pelanggaran adat yang pernah berlaku. Artikel ini turut meneliti keunikan kerjasama antara masyarakat Kadazan-Dusun dan Melayu Brunei dalam menjayakan upacara ini, walaupun kedua-duanya mempunyai latar belakang agama dan budaya yang berbeza. Dapatan kajian menunjukkan bahawa Monsuung Dahungan bukan sahaja berperanan sebagai mekanisme spiritual untuk menjamin keselamatan dan kesejahteraan komuniti, malah menjadi simbol kesepakatan sosial dan keharmonian antara etnik di Kimanis. Walau bagaimanapun, kelangsungan adat ini berhadapan cabaran akibat pengaruh pemodenan, pendidikan moden dan perubahan sosioekonomi. Oleh itu, pemeliharaan adat ini perlu dilihat sebagai sebagai warisan budaya dan identiti penting masyarakat Kadazan-Dusun di Kimanis.
References
Senarai Rujukan
Buku dan Jurnal
Dayu Sansalu. (2008). Kadazan-Dusun di Sabah: Pendidikan dan Proses Pemodenan 1881-1967. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.
Evans, Ivor H.N. (1923). Studies in Religion, Folklore and Custom in British North Borneo and The Malay Peninsula. London: Cambridge University Press.
Hanafi Hussin. (2003). Bobohizan dan Peranannya di Kalangan Masyarakat Kadazan di Daerah Penampang, Sabah. Jati, Jurnal Jabatan Pengajian Asia Tenggara. 8. Kuala Lumpur: Universiti Malaya.
Jacqueline Pugh-Kitigan. (2012). Kadazan-Dusun. Kuala Lumpur: Institusi Terjemahan & Buku Malaysia.
Owen Rutter. (1925). The Pagans of North Borneo. Kuala Lumpur: Oxford University Press.
Saidatul Nornis Hj. Mahali, Mohd Sarim Hj. Mustajab dan Suraya Sintang. (2007). Pluraliti Etnik Dan Budaya di Sabah, Kota kinabalu; Penerbit Universiti Malaysia Sabah.
Siti Aidah Hj. Lokin. (2004). Sejarah, Sosioekonomi dan Kebudayaan Suku Kaum Bisaya Sabah. Dlm. Sarim Mustajab (ed.). Warisan Budaya Sabah Etnisiti dan Masyarakat. Kota Kinabalu: Universiti Malaysia Sabah.
Victor Turner. (1974). Dramas, Fields, And Metaphors: Symbolic Action in Human Society. United Kingdom: Cornell University Press.
Whelan, F.G. (1968). A History of Sabah. Singapura: Heinemann Educational Books.
Williams, T. R. 1965. The Dusun: A North Borneo Society. New York: Holt, Rinehart & Winston.
Temu Bual
Guslin Ajak. 57 Tahun, Pengerusi Adat Istiadat, Kimanis. 19 – 26 April 2014.
Palin Along. 57 Tahun, Bendahari Adat Istiadat, Kimanis. 19 – 26 April 2014.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Penyerahan manuskrip mensyaratkan bahawa manuskrip tidak pernah diterbitkan di tempat lain ataupun sedang dipertimbangkan untuk penerbitan oleh penerbit lain. Jika dan apabila manuskrip telah diterima untuk penerbitan, maka penulis bersetuju untuk memindahkan secara automatik hak cipta kepada penerbit ©Universiti Malaysia Sabah. Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini boleh diterbitkan semula dalam bentuk apa pun atau dengan cara apa pun tanpa kebenaran bertulis terbelih dahulu daripada penerbit.
Permintaan kepada Penerbit untuk kebenaran hendaklah dialamatkan kepada:
Penerbit UMS,Tingkat Bawah Perpustakaan,Jalan UMS, Universiti Malaysia Sabah,88400 Kota Kinabalu, Sabah, Malaysia.Tel: (+6088) 320000 Ext. 1015Fax: (+6088) 320446 E-mail: penerbit@ums.edu.my
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Submission of article implies that the article has not been previously published elsewhere nor is under consideration for publication by another publisher. If and when the article is accepted for publication, the authors agree to automatic transfer of the copyright to the publisher ©Universiti Malaysia Sabah. All rights reserved. No part of this publication may be reproduced in any form or by any means, without the prior written permission of the publisher.
Requests to the Publisher for permission should be addressed to:
Penerbit UMS,Ground Floor Library,Jalan UMS, Universiti Malaysia Sabah,88400 Kota Kinabalu, Sabah, Malaysia.Tel: (+6088) 320000 Ext. 1015Fax: (+6088) 320446 E-mail: penerbit@ums.edu.my
Total Views: 7
| 
Total Downloads: 5
