DARIPADA KEDAULATAN POLITIK KEPADA LIABILITI SIVIL: WANG SERAHAN, PENENTUAN WARIS SULTAN SULU DAN STATUS BORNEO UTARA, 1936-1955

From Political Sovereignty to Civil Liability: Cession Money, the Determination of the Sultan of Sulu’s Heirs, and the Status of North Borneo, 1936-1955

Abstract

Kajian ini menganalisis perubahan kedudukan tuntutan waris Sultan Sulu berhubung wang serahan Borneo Utara (Sabah) daripada persoalan kedaulatan politik kepada liabiliti sivil antara tahun 1936 hingga 1955. Tumpuan diberikan kepada implikasi kemangkatan Sultan Jamalul Kiram II pada tahun 1936, penentuan waris sah oleh Mahkamah Tinggi Borneo Utara, serta kesinambungan pembayaran wang serahan selepas Borneo Utara beralih daripada pentadbiran Syarikat Borneo Utara British kepada Koloni Mahkota British pada tahun 1946. Kajian ini menggunakan pendekatan sejarah dokumentari berasaskan analisis sumber primer kolonial, khususnya siri CO 537, CO 874 dan CO 1022, di samping sumber sekunder berkaitan sejarah Borneo Utara, Kesultanan Sulu dan undang-undang antarabangsa. Dapatan kajian menunjukkan bahawa pentadbiran British tidak lagi menafsir tuntutan waris Sultan Sulu sebagai persoalan pengganti berdaulat, sebaliknya membingkainya sebagai hak benefisial, tuntutan probet dan obligasi kontraktual. Penerusan pembayaran wang serahan selepas tahun 1946 bukan bermaksud pengiktirafan terhadap kedaulatan baki Kesultanan Sulu, tetapi menunjukkan kesinambungan liabiliti kewangan yang diwarisi oleh pentadbiran Koloni Mahkota. Kajian ini menyumbang kepada perbahasan sejarah-perundangan dengan menjelaskan bagaimana tuntutan tradisional diserap ke dalam mekanisme kehakiman kolonial dan dipisahkan daripada tuntutan kedaulatan politik.